Het (echt)scheidingsconvenant

Een scheidingsconvenant is een schriftelijke overeenkomst waarin jullie alle afspraken over de gevolgen van de scheiding vastleggen. Het document wordt gezamenlijk opgesteld en door beide partijen ondertekend.
Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap wordt het convenant vervolgens, samen met het ouderschapsplan (wanneer er minderjarige kinderen zijn), ingediend bij de rechtbank. Het convenant maakt onderdeel uit van de echtscheidingsbeschikking. Daarmee krijgen de gemaakte afspraken een juridisch bindend karakter.

Voor ongehuwd samenwonenden geldt geen verplichting om een convenant op te stellen. Toch is het ook voor hen verstandig om afspraken schriftelijk vast te leggen, zodat voor beide partijen duidelijk is welke afspraken zijn gemaakt.

Een scheiding brengt veel veranderingen met zich mee. Juist daarom is het belangrijk dat afspraken zorgvuldig worden vastgelegd. Niet alleen voor nu, maar ook voor later.

Een goed opgesteld convenant:

• Geeft duidelijkheid over de gemaakte afspraken;
• Voorkomt misverstanden en onnodige discussies;
• Zorgt ervoor dat juridische, financiële en fiscale afspraken goed op elkaar aansluiten;
• Biedt houvast wanneer zich later vragen voordoen.

Het convenant is daarmee veel meer dan een administratief document. Het vormt de basis voor de afwikkeling van de scheiding.

Geen enkele scheiding is hetzelfde. Daarom wordt ieder convenant afgestemd op de persoonlijke situatie van partijen. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen onder meer de volgende onderwerpen aan bod komen.

Wanneer er minderjarige kinderen zijn, wordt naast het convenant een ouderschapsplan opgesteld. Hierin worden afspraken vastgelegd over onder andere:

• De zorg- en opvoedingsregeling;
• De kosten van de kinderen;
• De wijze waarop ouders met elkaar communiceren;
• Belangrijke beslissingen rondom de kinderen.

Het ouderschapsplan maakt onderdeel uit van de afspraken die bij de rechtbank worden ingediend.

Wanneer een van beide partners recht heeft op partneralimentatie, worden hierover duidelijke afspraken gemaakt. Daarbij wordt vastgelegd of partneralimentatie wordt betaald, wat de hoogte en duur van de alimentatie zijn en welke afspraken gelden bij toekomstige wijzigingen. Ook kan worden afgesproken dat de alimentatie later niet kan worden gewijzigd.

De gezamenlijke woning is vaak een van de belangrijkste onderdelen van de scheiding. In het convenant wordt vastgelegd wie in de woning blijft wonen of dat de woning wordt verkocht. Ook worden afspraken gemaakt over de verdeling van de eigendom, de waarde van de woning en een eventuele overwaarde of restschuld. Daarnaast wordt bepaald wie de hypotheeklasten betaalt en vanaf welk moment.

Blijft een van jullie in de woning wonen, dan moeten ook afspraken worden gemaakt over de overname van de hypotheek en het ontslag van de andere partner uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Verder wordt vastgelegd wat er gebeurt met een eventuele spaarhypotheek, beleggingshypotheek of bankspaarhypotheek. Bij verkoop van de woning kunnen ook afspraken worden opgenomen over de verkoopprijs, de keuze van de makelaar en de kosten van de verkoop.

Ook de verdeling van het vermogen wordt zorgvuldig vastgelegd. Daarbij kan gedacht worden aan:

• Bank- en spaarrekeningen;
• De inboedel;
• Auto's en andere voertuigen;
• Verzekeringen;
• Beleggingen;
• Ondernemingen;
• Overige bezittingen en schulden.

Tijdens een scheiding moeten ook afspraken worden gemaakt over de pensioenrechten. Daarbij wordt gekeken naar de wettelijke pensioenverevening, eventuele afwijkende afspraken, het bijzonder partnerpensioen en de manier waarop de pensioenuitvoerders worden geïnformeerd.

Een scheiding heeft vaak ook fiscale gevolgen. Daarom worden in het convenant, waar nodig, afspraken gemaakt over bijvoorbeeld:

• De belastingaangifte over het jaar van scheiding;
• Voorlopige aanslagen;
• Toeslagen;
• Fiscale verrekeningen;
• Overige belastingtechnische afspraken.

Door deze zaken vooraf goed vast te leggen, kunnen veel onduidelijkheden achteraf worden voorkomen.

Aan het einde van het convenant verklaren partijen doorgaans dat zij, met uitzondering van de afspraken die in het convenant zijn opgenomen, niets meer van elkaar te vorderen hebben. Dit biedt duidelijkheid en voorkomt dat later alsnog aanspraken worden gemaakt op zaken die tijdens de scheiding al geregeld hadden moeten worden.

Ook kunnen afspraken worden opgenomen over de verdeling van de kosten van de scheiding en de manier waarop toekomstige geschillen worden opgelost. Vaak spreken partijen af dat zij eerst met elkaar in overleg treden of opnieuw een mediator inschakelen voordat juridische stappen worden genomen.

Tot slot staan in het convenant enkele algemene afspraken. Hierin staat bijvoorbeeld wanneer het convenant geldig is en in welke situaties afspraken later kunnen worden aangepast. Ook kan worden vastgelegd hoe jullie omgaan met persoonlijke informatie en documenten.

Hoewel veel convenanten dezelfde hoofdonderwerpen bevatten, is iedere scheiding anders. De inhoud wordt daarom afgestemd op de persoonlijke, financiële en juridische situatie van beide partijen. In het convenant worden onder meer afspraken vastgelegd over de kinderen, partneralimentatie, de woning, bezittingen, schulden, pensioenen en fiscale zaken. Bij gehuwden en geregistreerde partners wordt het convenant ingediend bij de rechtbank. Wanneer er minderjarige kinderen zijn, wordt ook het ouderschapsplan ingediend. Door alle afspraken zorgvuldig vast te leggen, ontstaat duidelijkheid voor beide partijen en wordt de kans op toekomstige discussies zoveel mogelijk beperkt.